شکل های مختلف چاه فاضلاب

با آنکه پیشرفت های فروانی در حوزه های بهداشت محیط و آب و فاضلاب صورت گرفته و شاهد ورود تکنولوژی و صنعت به این بخش می باشیم، باز هم در این بخش از روش های سنتی استفاده می شود. شبکه سراسری فاضلاب بستری مناسب به منظور دفع و تصفیه فاضلاب های خانگی و صنعتی به همراه رعایت نکات بهداشتی می باشد، ولی در محل هایی که این بستر به چشم نمی خورد ناگزیر به استفاده از روش های سنتی هستیم یعنی حفر چاه و دفع فاضلاب در چاه.

با آنکه استفاده از چاه های فاضلاب در صنعت آب و فاضلاب هنوز چشمگیر است ولی این نوع چاه ها بر روی محیط زیست اثرات سویی گذاشته و باعث آلوده شدن آب های زیر زمینی می شوند. بدون اشاره به این امر که این نوع چاه ها نیاز به توجه و رسیدگی دارند. عدم این رسیدگی و توجه به چاه های فاضلاب ممکن است باعث بروز سوانحی ناخوشایند و ناگوار شود.

چاه های فاضلاب بر دو شکل می باشند:

۱چاه جذبی

۲چاه سپتیک

گزینش نوع چاه بسته به عوامل محیطی می باشد. این فاکتورها شامل جنس خاک، نوع زمین و سطح آب های زیر زمینی می شوند.

۱چاه جذبی

همانطور که از نام این نوع چاه بر می آید، اساس عملکرد آن ها بر مبنای عمل جذب می باشد. به این معنا که این نوع چاه برای داشتن کارکرد مناسب باید قادر به جذب آب باشد. برای استفاده از این نوع چاه (چاه جذبی) باید نسبت به جنس خاک و نوع زمین توجه داشت. برای جذب خوب آب و فاضلاب توسط چاه جذبی باید جنس خاک آن، جاذب آب باشد. زمین هایی که در خود شن  و ماسه و یا خرده سنگ دارند به منظور حفر چاه جذبی مناسب می باشند. شن و ماسه به دلیل اینکه بین ذرات خود حفره های ریزی دارند، در جذب آب به خوبی عمل می کنند. نباید نسبت به حفر چاه جذبی در خاک رس و زمین های حاوی رس زیاد اقدام کرد، به این دلیل که رس در جذب آب به خوبی عمل نکرده و آب و فاضلاب درون چاه انباشته شده و در نتیجه سرعت فرآیند پر شدن چاه بالا خواهد رفت.

یک چاه جذبی از قسمت هایی تشکیل شده است که به صورت زیر می باشند.

حفر چاه

حفر چاه

 

الف) گلدانی

گلدانی عبارت است از دهانه چاه که شکلی مخروطی، قیفی و یا گلدانی شکل دارد. گلدانی محل اتصال لوله های فاضلاب به چاه فاضلاب است. انتهای لوله های فاضلاب بایستی توسط گلدانی وارد چاه شوند و نقش هدایت کننده آب و فاضلاب به درون چاه داشته باشند.

ب) میله

میله چاه عبارت است از بدنه اصلی چاه یا همان دیواره چاه که به شکل استوانه ای بلند و عمود بر زمین می باشد. دو پارامتری که بر روی حجم چاه اثر می گذارند عبارتند از قطر و ارتفاع میله چاه. به عبارت دیگر هرچه قطر و ارتفاع میله بیشتر باشد حجم چاه نیز بیشتر خواهد شد. قطر میله معمولا مقداری ثابت است ولی ارتفاع میله بر حسب مقدار استفاده از چاه تغییر می یابد.

ج) انباره

به فضای انتهاب چاه که قطر آن بیشتر از میله باشد انباره گویند که شکل آن همانند با یک گنبد می باشد. دلیل حفر انباره در کف چاه افزایش حجم چاه، محل دفع فضولات، افزایش جذب آب می باشد. انباره چاه به دلیل اینکه با آب سطح تماس زیادی دارد در افزایش جذب آب در زمین نقش دارد.

حجم انباره به موارد متنوعی بستگی دارد، آن ها را می توان به صورت زیر نام برد:

  • میزان نفوذ پذیری خاک
  • عمر چاه
  • تعداد طبقات ساختمان
  • تعداد افراد ساکن در ساختمان
  • نوع کاربری ساختمان
  • تعداد سرویس بهداشتی و حمام

این عوامل را در زمان حفر چاه فاضلاب باید در نظر داشت و از طرف دیگر اگر آب باران نیز وارد چاه فاضلاب می شود، باید آن را نیز به عنوان یک فاکتور دیگر محاسبه کرد.

۲چاه سپتیک

با آنکه ظاهر این چاه شبیه به یک چاه نیست به آن چاه گویند. چاه سپتیک تفاوتی که با چاه جذبی دارد این است که بر خلاف آن چاه که آب و فاضلاب را در خود جذب می کند، نسبت به نگه داشتن این دو عمل می کند و در زمین نفوذ نمی دهد. اساس کار چاه سپتیک به این شکل است که ابتدا آب و فاضلاب وارد این نوع چاه شده و سپس تا زمان مشخص یا هنگام پر شدن چاه در آن باقی می مانند تا بعدا توسط تانکر تخلیه چاه و دستگاه های مخصوص نسب به تخلیه آن ها از درون چاه اقدام شود.

این نوع چاه در نتیجه باید گفت انباری از فاضلاب است و نباید فاضلاب را در خود نفوذ دهد. بنابراین جنس چاه سپتیک باید از جنس بتن یا مصالحی باشد که نسبت به نفوذ و خوردگی مقاوم باشند تا به خوبی نقش حفاظتی خود در برابر فاضلاب داخل را ایفا کنند و اجازه به خروج آن ندهند.

جنبه های منفی این نوع چاه نسبت به نوع جذبی کمتر می باشد، به این دلیل که فاضلاب و آب هایی که آلودگی دارند را وارد سفره های زیر زمینی نمی کند. اما با این حال نیز جایگزین شبکه فاضلاب و روش های نوین تصفیه فاضلاب نخواهد شد.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *